Soru: Gündüz uykum geliyor, kendimi uykudan alamıyorum, toplantıları izleyemez oldum, ne yapmalıyım?

Cevap: Gece yeterli süre uyumanıza rağmen gündüz uyku ihtiyacı hissediyorsanız uykunuz ile ilgili bir sorun olduğu düşünülmelidir. Uykunuz dışarıdan (yatak odanızın gürültülü, aşırı sıcak vs. olması, yatağınızın rahatsız olması, eşinizin horlaması veya sizi rahatsız edici davranışlarda bulunuyor olması, çocuğunuz nedeniyle sıkça uyanmak zorunda kalmanız gibi) veya içeriden (uyku apnesi, periyodik bacak hareketleri gibi) bazı tehditler altındadır. Uykunuzun bu açılardan değerlendirilmesi, gerek görülürse uyku testi yapılması düşünülebilir. Bu nedenle bir uyku merkezine başvurmalısınız.

Soru: Eşim çok horluyor, uykuda nefesi zaman zaman kesiliyor, ne yapmalıyız?

Cevap: Eşinizde büyük ihtimalle uyku apne sendromu denilen bir hastalık var. Bu hastalığın teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi gerekir. Bu nedenle bir uyku merkezine başvurmalısınız.

Soru: Uyku apne sendromu nedeniyle CPAP tedavisi önerildi. Bu tedavi ile ilgili bana ne önerirsiniz?

Cevap: 1. Geceyatağa gitmeden kısa süre önce TV izlerken veya kitap okurken takın.
2. Cihazınızın rampa ayarı varsa mutlaka kullanın, uykuya geçiş zamanınıza göre ayarlayın ama rampayı gereksiz yere uzun tutmak da zarar verici olabilir.
3. CPAP’ı her gece ve her uyuduğunuzda (gündüz şekerlemeler de dahil) kullanın. CPAP’ı kullanmak üst solunum yolunuzda ödemi gerileterek cihazı daha rahat kullanmanızı sağlar. Cihaza ara vermek veya önerilenden az kullanmak uyku apne sondromu komplikasyonlarının gelişme oranını artırır.
4. Yeni CPAP cihazları oldukça sessizdir ama yine de gürültüden rahatsız oluyorsanız CPAP’ı yatağın altına koyabilirsiniz, bu ses sorununu azaltacaktır.
5. Maskeniz kaçak yapmayan en az sıkılıkta olmalıdır. Bunu da en iyi siz ayarlayabilirsiniz. Özellikle burun sırtınıza yük binmesini önleyerek maskenin kafa bandlarını özenle ayarlayarak maskenin cildinize tam oturmasını sağlayın.
6. Hafif bir burun tıkanıklığınız (konjesyon) varsa buruna salin solüsyonu (tuzlu su) kullanınız. Bu amaçla eczaneden serum fizyolojik damla alabileceğiniz gibi okyanus suyu adı altında satılan spreyleri de kullanabilirsiniz.
7. Burun tıkanıklığı daha ciddi ise burun veya sinüslerdeki konjesyon için bir dekonjestan kullanınız. Burun tıkanıklığı dekonjestanlara rağmen düzelmiyor ise bir KBB hekimine başvurabilirsiniz, veya konjesyon nezle gibi bir sebebe bağlı ise kendiliğinden düzelene kadar CPAP’a ara verebilirsiniz.
8. CPAP cihazınıza uygun bir ısıtıcı nemlendirici kullanınız. Bu solumanızı daha konforlu hale getirecektir.
9. Eğer geleneksel burun maskeleri ile sorun yaşıyorsanız burun yastıkçığı denilen maske tiplerini deneyebilirsiniz
10. Maskenizi, hortumu ve kafa bandını haftada 1 kez yıkayarak temizleyin, yıkarken bebe şampuanı tercih etmeniz önerilir.
11. CPAP filtrelerini önerilen zamanlarda kontrol ederek temizleyin veya değiştirin.
12. Uyku doktorunuzla ve CPAP cihazını aldığınız firma ile yakın temasta olun. Sizin için en iyi cihazı, maskeyi ve aksesuarları seçtiğinizden emin olun.

Soru: Normal uyku süresi ne kadardır?

Cevap: Normal uyku süresi kişiden kişiye değişmektedir. Ertesi gün uyku ihtiyacı hissetmeyeceğimiz en kısa uyku süresini normal uyku süresi olarak kabul etmemiz gerekir. Normal uyku süresi denince kabaca 6 saatten kısa, 9 saatten uzun olmayan bir süre anlaşılmalıdır.Kişilerde normal uyku süresi çocukluk döneminde uzun iken erişkin döneminde kısalır ve yaşlılık döneminde en kısa süreye ulaşır.

Soru: Gece uyumakta güçlük çekiyorum, doğal olarak öğlen saatlerine kadar uyanamıyorum, ne yapmalıyım?

Cevap: Gece uyuyamamanızın sebebi büyük ihtimalle o gün geç saatte uyanmış olmanız olabilir. Bu kısır döngüyü kırmak için zorlansanız da sabah belirli bir saatte uyanmanız. İlk birkaç gün erken uyanma konusunda zorlansanız da sonrasında hem gece uykusuzluk sorununuzun düzeldiğini, hem de sabahları daha rahat uyandığınız göreceksiniz. Bu öneriyi 1 hafta uygulamanıza rağmen sabahları uyanmada zorluk çekiyorsanız olası bir uyku hastalığı açısından hekime başvurmalısınız.

Soru: Uyku apne sendromu kansere neden olur mu?

Cevap: Uyku apne sendromunun kansere neden olduğu yönünde bir kanıt yoktur. Ancak uyku apne sendromunun aşırı kilolularda daha sık görüldüğü, şişmanlığın aynı zamanda bazı kanserlere yatkınlığı da artırdığı bilinmektedir. Ayrıca uyku apne sendromunun seyrek olarak nedeni üst solunum yolunun kanserleri olabilir. Ama tekrar etmek gerekir ise uyku apne sendromunun kansere neden olduğu yönünde bir bilgi yoktur.